AVM (arterioveneuze malformatie)

Kenmerken van een AVM

Deze klachten kunnen horen bij een AVM: 

• een hersenbloeding 
• een epileptische aanval 
• tijdelijk moeite met praten 
• tijdelijke verlamming van lichaamsdelen 

Diagnose van een AVM

Heb je last van klachten die bij een AVM horen? Dan zal een arts vaak eerst een CT-scan maken. Zo kan de arts zien of er een bloeding in de hersenen is geweest. Als de arts dan denkt dat je misschien een AVM hebt, wordt er meer onderzoek gedaan. 

Dat kan met een MRI-scan, maar de beste manier om een AVM te ontdekken is een angiografie. Dit is een soort röntgenfoto, maar dan voor je aders. Bij een angiografie wordt er een speciale vloeistof in je aders gespoten, waardoor deze wel zichtbaar worden. Dat gebeurt via een katheter, een slangetje dat via de lies of arm wordt ingebracht. 

Soms zijn er geen klachten, en wordt de AVM toevallig ontdekt. Bijvoorbeeld als je om een andere reden een scan van je hoofd krijgt. 

Oorzaken van een AVM

rtsen weten nog niet precies waardoor je een AVM krijgt. Het lijkt erop dat je hier voor je geboorte al een aanleg voor hebt. De AVM ontwikkelt zich tijdens je leven. Je kunt dus op elke leeftijd klachten krijgen. 

Een AVM is meestal niet erfelijk, maar komt wel voor bij andere erfelijke aandoeningen, bijvoorbeeld de ziekte van Rendu-Osler-Weber (HHT). 

De gevolgen van een AVM ontstaat door een misvorming van de slagaders en aders. Dit zijn bloedvaten die ook in de hersenen voorkomen. Normaal zijn slagaders en aders via een netwerk van haarvaten (kleine bloedvaatjes) met elkaar verbonden. Bij een AVM is dit netwerk er niet. Hierdoor stroomt het bloed met een te hoge druk van de slagader naar de ader.

Behandeling van een AVM

De behandeling van een AVM in de hersenen verschilt per persoon. Soms heb je geen last van klachten. Het is dan beter om het AVM niet te behandelen. Wanneer dat wel nodig is, zijn er verschillende behandelingen mogelijk: 

• Operatie: De misvormde bloedvaten worden verwijderd via een luikje in de schedel. Hierbij bestaat het risico dat andere delen van de hersenen beschadigd raken. 

• Embolisatie: De misvormde bloedvaten worden dichtgeplakt. Via je lies wordt een slangetje ingebracht, helemaal tot aan de AVM in de hersenen. Er is een kans dat het AVM niet helemaal wordt dichtgeplakt. Hierbij bestaat het risico dat andere delen van de hersenen beschadigd raken. 

• Bestraling: De misvormde bloedvaten worden bestraald met dunne bundels röntgenstralen. Na een behandeling kan zo het AVM afgesloten worden. Het duurt een paar jaar voordat de behandeling helemaal heeft gewerkt. Er is ook kans dat het AVM niet helemaal dichtgaat. 

Soms kan het nodig zijn om verschillende behandelingen te combineren. Als een AVM niet helemaal behandeld of weg is, blijft er een kans op een bloeding bestaan. Een groot AVM kan met een embolisatie bijvoorbeeld kleiner worden gemaakt. Daarna kan deze met een operatie weggehaald worden. 

Als je door het AVM een beroerte hebt gehad, kan er daarna nog meer behandeling nodig zijn. De behandeling is dan bedoeld om te herstellen van de hersenschade die de beroerte heeft veroorzaakt. Zo kun je soms revalidatie nodig hebben om sommige bewegingen en handelingen weer te kunnen doen. 

Gevolgen van een AVM

Niet iedereen heeft evenveel last van een AVM. Soms kun je dus een AVM hebben zonder dat er gevolgen zijn. Als je door de AVM een hersenbloeding krijgt, kunnen de gevolgen ernstiger zijn en langer duren. 

De Hersenstichting heeft bij het opstellen van deze tekst dankbaar gebruik gemaakt van adviezen van:

• Dr. Jeroen Boogaarts, neurochirurg, Radboudumc te Nijmegen

Laatste update: september 2026